ಗುಂಡಿಗೆ ಕೊಳವೆಗಳ ಏರ‍್ಪಾಟು – ಬಾಗ 1

ಗುಂಡಿಗೆ-ಕೊಳವೆಗಳ ಏರ‍್ಪಾಟು (cardio-vascular system):

ಮಯ್ಯರಿಮೆಯ ಸರಣಿ ಬರಹಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ, ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಗೆ-ಕೊಳವೆಗಳ ಏರ‍್ಪಾಟಿನ ಬಾಗಗಳು, ಅವುಗಳ ರಚನೆ ಹಾಗು ಅವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.

ಈ ಏರ‍್ಪಾಟಿನ ಕೆಲಸವೇನು?

ಗುಂಡಿಗೆ-ಕೊಳವೆಗಳ ಏರ‍್ಪಾಟು (cardio-vascular system) ಇಲ್ಲವೇ ಹರಿಯುವಿಕೆಯ ಏರ‍್ಪಾಟು (circulatory system) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಏರ‍್ಪಾಟು, ಮಯ್ ಬಾಗಗಳಿಗೆ ಉಸಿರುಗಾಳಿ (oxygen), ಸುರಿಕೆಗಳು (harmones) ಮತ್ತು ಆರಯ್ವಗಳನ್ನು (nutrients) ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ತರುಮಾರ‍್ಪಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ (metabolism) ಉಂಟಾಗುವ ಕಸಗಳನ್ನು ಮಯ್ಯಿಂದ ಹೊರ ಹಾಕುವ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಏರ‍್ಪಾಟು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

Cardio_Vascular_System_1_1ಒಟ್ಟಾರೆ ಗುಂಡಿಗೆ-ಕೊಳವೆಗಳ ಏರ‍್ಪಾಟು ಎದೆಗುಂಡಿಗೆ (ಹ್ರುದಯ / heart), ತೊರೆಗೊಳವೆಗಳು (arteries), ಸೇರುಗೊಳವೆಗಳು (veins), ನವಿರು-ನೆತ್ತರಗೊಳವೆಗಳು (capillaries) ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ 5 ಲೀಟರ‍್ ನಶ್ಟು ನೆತ್ತರನ್ನು (ರಕ್ತ / blood) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಇವುಗಳ ಒಡಲರಿಮೆಯ (anatomy) ಅಂದರೆ ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯೋಣ. ಮುಂದೆ ಅವುಗಳ ಉಸಿರಿಯರಿಮೆ (physiology) ಅಂದರೆ ಅವುಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲಾಗುವುದು.

ಎದೆಗುಂಡಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಗುಂಡಿಗೆ (the heart): (ಚಿತ್ರ 1, 2, 3)
ಕಂಡದ ಒತ್ತುಕದ (muscular pump) ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಗುಂಡಿಗೆಯು, ಎದೆಗೂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಡ-ಬಲ ಉಸಿರುಚೀಲಗಳ (lung) ನಡುವಿನ ನಡುಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ನೆತ್ತರು ಇಡಿ ಮಯ್ಯಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಇದರ ಮುಕ್ಯ ಕೆಲಸ. ಚೂಪಾಗಿರುವ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಕೆಳಬಾಗವನ್ನು ‘ತುದಿ’ (apex) ಹಾಗು ಅಗಲವಾಗಿರುವ ಮೇಲ್ ಬಾಗವನ್ನು ‘ತಾಳು’ (base) ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.

Cardio_Vascular_System_1_2ಗುಂಡಿಗೆಯ ತುದಿಯು ಎಡಬಾಗಕ್ಕೆ ವಾಲಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗುಂಡಿಗೆಯ 2/3ರಶ್ಟು ಮಯ್-ನಡುಗೆರೆಯ (body midline) ಎಡಬಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, 1/3ರಶ್ಟು ಬಲಬಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಗುಂಡಿಗೆಯ ತಾಳು ನಮ್ಮ ಮಯ್ಯಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ನೆತ್ತರಗೊಳವೆಗಳಾದ ಉಸಿರು-ನೆತ್ತರಗೊಳವೆ (aorta), ಉಸಿರಿಳಿ-ನೆತ್ತರಗೊಳವೆ (vena cava), ಉಸಿರುಚೀಲದ ತೊರೆಗೊಳವೆ (pulmonary trunk), ಹಾಗು ಉಸಿರುಚೀಲದ ಸೇರುಗೊಳವೆಗಳನ್ನು (pulmonary veins) ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುಂಡಿಗೆ ಕಂಡದಿಂದ (cardiac muscle) ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಟೊಳ್ಳಿನ ಅಂಗವಾದ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಮುಕ್ಯ ಬಾಗಗಳೆಂದರೆ: ಗುಂಡಿಗೆ ಕೋಣೆಗಳು (heart chambers), ತೆರಪುಗಳು/ತಡೆಬಾಗಿಲುಗಳು (valves), ಗುಂಡಿಗೆ ಗೋಡೆ (heart wall) ಹಾಗು ಗುಂಡಿಗೆ ಬಡಿಕ (cardiac pacemaker).

ಗುಂಡಿಗೆ ಕೋಣೆಗಳು (heart chambers): (ಚಿತ್ರ 2, 3) ಗುಂಡಿಗೆಯ ಟೊಳ್ಳಿನ ಒಳಬಾಗವು ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳಾಗಿ ಬೇರ‍್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ,

i) ಬಲ ಮೇಲ್ಕೋಣೆ (right atrium)

ii) ಬಲ ಕೆಳಕೋಣೆ (right ventricle)

iii) ಎಡ ಮೇಲ್ಕೋಣೆ (left atrium)

iv) ಎಡ ಕೆಳಕೋಣೆ (left ventricle)

ಬಲ ಮೇಲ್ಕೋಣೆಗೆ ಉಸಿರಿಳಿ-ನೆತ್ತರಗೊಳವೆಗಳು (vena cava) ತೆರೆದುಕೊಂಡರೆ, ಬಲ ಮೇಲ್ಕೋಣೆಯು ಬಲ ಕೆಳಕೋಣೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬಲ ಕೆಳಕೋಣೆಯು ಉಸಿರುಚೀಲದ ತೊರೆಗೊಳವೆಗೆ (pulmonary artery) ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗುಂಡಿಗೆಯ ಎಡ ಬಾಗದ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಉಸಿರುಚೀಲದ ಸೇರುಗೊಳವೆ (pulmonary vein) ಎಡ ಮೇಲ್ಕೋಣೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಡ ಮೇಲ್ಕೋಣೆಯು ಎಡ ಕೆಳಕೋಣೆಗೆ ತೆರೆದು ಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಎಡ ಕೆಳಕೋಣೆಯು ಉಸಿರು-ನೆತ್ತರುಗೊಳವೆಗೆ (aorta) ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

Cardio_Vascular_System_1_3ಗುಂಡಿಗೆ ತೆರಪುಗಳು (heart valves): (ಚಿತ್ರ 3) ಗುಂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೆತ್ತರು ಒಮ್ಮುಕವಾಗಿ ಹರಿಯಲು ತಡೆಬಾಗಿಲುಗಳು ಬೇಕು. ನೆತ್ತರು ಒಂದು ಕೋಣೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಣೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ನೆತ್ತರು ಹಿಮ್ಮುಕವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಗುಂಡಿಗೆಯ ತೆರಪುಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ತೆರಪುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ,

1) ಮೇಲ್-ಕೆಳಕೋಣೆ ತೆರಪುಗಳು (atrio-ventricular valves): ಬಲ ಮೇಲ್ಕೋಣೆ ಹಾಗು ಕೆಳಕೋಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಮೂರ‍್ತುದಿ ತೆರಪು (tricuspid valve) ಎಂಬ ತಡೆಬಾಗಿಲು ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇರ‍್ತುದಿ ತೆರಪು (bicuspid/mitral valve) ಎಡ ಮೇಲ್ಕೋಣೆ ಹಾಗು ಎಡ ಕೆಳಕೋಣೆಯ ಕಂಡಿಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತದೆ. ಮೂರ‍್ತುದಿ ತೆರಪು ಹಾಗು ಇರ‍್ತುದಿ ತೆರಪುಗಳು ಕಂಡರದ ಬಳ್ಳಿಗಳ (chordae tendinae) ನೆರವಿನಿಂದ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಗೋಡೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.

2) ಅರೆಚಂದಿರ ತೆರಪುಗಳು (semilunar valves): ಅರ‍್ದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ತೆರಪುಗಳ ಸಂಕ್ಯೆ ಎರಡು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಬಲ ಕೆಳಕೋಣೆಯು ಉಸಿರುಚೀಲದ ತೊರೆಗೊಳವೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ‘ಉಸಿರುಚೀಲದ ತೆರಪು’ (pulmonary valve) ಹಾಗು ಎಡ ಕೆಳಕೋಣೆಯು ಉಸಿರು-ನೆತ್ತರುಗೊಳವೆಗೆ (aorta) ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಇರುವ ‘ಉಸಿರುನೆತ್ತರಿನ ತೆರಪು’ (aortic valve).

ಒಬ್ಬ ಹದುಳವಾದ ಮನುಶ್ಯನಲ್ಲಿ ‘ಲಬ್’ & ‘ಡಬ್’ ಎಂಬ ಎದೆಬಡಿತದ ಸಪ್ಪಳಗಳು ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂರ‍್ತುದಿ ಹಾಗು ಇರ‍್ತುದಿ ತೆರಪುಗಳ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ ಎದೆಬಡಿತದ ‘ಲಬ್’ ಸಪ್ಪಳ ಉಂಟಾದರೆ, ಅರೆಚಂದಿರ ತೆರಪುಗಳ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ ‘ಡಬ್’ ಸಪ್ಪಳ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ಗುಂಡಿಗೆಯ ಗೋಡೆ (heart wall): (ಚಿತ್ರ 4) ಗುಂಡಿಗೆಯ ಗೋಡೆಯು ಗುಂಡಿಗೆ ಒಳಪರೆ (endocardium), ಗುಂಡಿಗೆ ಕಂಡಪರೆ (myocardium), ಗುಂಡಿಗೆ ಹೊರಪರೆ (epicardium) ಎಂಬ ಪದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗುಂಡಿಗೆ ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಲು, ಚೀಲದಂತಿರುವ ಗುಂಡಿಗೆ ಸುತ್ಪರೆಯ (pericardium) ಹೊದಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.

Cardio_Vascular_System_1_4ಗುಂಡಿಗೆ ಒಳಪರೆ (endocardium): ಗುಂಡಿಗೆಯ ಒಳಬಾಗದ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಗುಂಡಿಗೆ ಒಳಪರೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಪದರವು ಸುಳುವಾದ ಹುರುಪೆ ಮೇಲ್ಪರೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (simple squamous epithelium). ಒಳಪರೆಯು ಗುಂಡಿಗೆಯ ಕೋಣೆ ಹಾಗು ತೆರಪುಗಳಿಗೆ ಕಾಪನ್ನು (protection) ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನೆತ್ತರು-ಗುಂಡಿಗೆ-ಬೇರ‍್ಮೆಯಾಗಿ (blood-heart-barrier) ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಗುಂಡಿಗೆ ಕಂಡದ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಮಿನ್ತುಣುಕುಗಳ (ions) ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುಂಡಿಗೆ ಕಂಡದಪರೆ (myocardium): ಗುಂಡಿಗೆಕಂಡದಿಂದ (cardiac muscle) ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಪದರವು ಉಳಿದ ಗುಂಡಿಗೆ ಪದರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬಾ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಳಗಿನ ಒಳಪರೆ (endocardium) ಹಾಗು ಹೊರಗಿನ ಹೊರಪರೆಗಳ (epicardium) ನಡುವೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗುಂಡಿಗೆಕಂಡದ ಗೂಡುಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕುಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯು ಗುಂಡಿಗೆಯೊಳಗಿನ ನೆತ್ತರನ್ನು ಮೇಲ್ಕೋಣೆಯಿಂದ ಕೆಳಕೋಣೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ಕೆಳಕೋಣೆಗಳಿಂದ ನೆತ್ತರುಗೊಳವೆಗಳಿಗೆ ದಬ್ಬಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುಂಡಿಗೆಯ ಹೊರಪರೆ (epicardium): ಇದು ಗುಂಡಿಗೆಯ ಹೊರಗಿನ ಪದರ. ಕೆಲವು ಸಲ ಈ ಪದರವನ್ನು ನೀರ‍್ಬಗೆ ಸುತ್ಪರೆಯ (serous pericardium) ಒಳಪದರ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುವ ಗೂಡುಕಟ್ಟನ್ನು (connective tissue) ಹೊಂದಿರುವ ಗುಂಡಿಗೆ ಹೊರಪರೆ, ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಕಾಪು (protection) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುಂಡಿಗೆ ಸುತ್ಪರೆ (pericardial membrane): ಗುಂಡಿಗೆ ಸುತ್ಪರೆಯು ಗುಂಡಿಗೆ ಹಾಗು ಗುಂಡಿಗೆಯಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಮುಕ್ಯ ನೆತ್ತರುಗೊಳವೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಚೀಲ. ಗುಂಡಿಗೆ ಸುತ್ಪರೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದರಗಳಿರುತ್ತವೆ:

1) ಹೊರಗಿನ ತಂತುಗೂಡಿನ ಸುತ್ಪರೆ (fibrous pericardium): ಮಂದವಾದ ಕೂಡಿಸುವ ಗೂಡುಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಂತುಗೂಡಿನ ಸುತ್ಪರೆಯು ತೊಗಲ್ಪರೆ (diaphragm), ಎದೆಚಕ್ಕೆ (sternum) ಹಾಗು ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಮೆಲ್ಲೆಲುಬುಗಳಿಗೆ (costal cartilage) ಅಂಟುವ ಮೂಲಕ ಚೀಲದೊಳಗಿನ ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಕಾಪು (protection) ಮತ್ತು ಆನಿಕೆಯನ್ನು (support) ಕೊಡುತ್ತದೆ.

2) ನೀರ‍್ಬಗೆ ಸುತ್ಪರೆ (serous pericardium): ಸುಳುವಾದ ಹುರುಪೆ ಮೇಲ್ಪರೆಯಿಂದ (simple squamous epithelium) ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನೀರ‍್ಬಗೆ ಸುತ್ಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರ ನೀರ‍್ಬಗೆ ಸುತ್ಪರೆ (parietal serous pericardium), ಒಳ ನೀರ‍್ಬಗೆ ಸುತ್ಪರೆ (visceral serous pericardium) ಎಂಬ ನುಣುಪಾದ ಎರಡು ಹೊದಿಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡು ಪದರಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ನಾಳವನ್ನು (lumen), ಸುತ್ಪರೆ ಕುಳಿ (pericardial cavity) ಎಂದು ಹೇಳಬಹದು.

ಸುತ್ಪರೆ ಕುಳಿಯು ನೀರ‍್ಬಗೆ ಸುತ್ಪರೆಯ ಪದರಗಳು ಸೂಸುವ ಸುತ್ಪರೆ ಹರಿಕದಿಂದ (pericardial fluid) ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪರೆಯ ಮುಕ್ಯ ಕೆಲಸಗಳೆಂದರೆ ಗುಂಡಿಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಸೋಂಕು (infection) ಮತ್ತು ಉರಿಯೂತಗಳು (inflammation) ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಹಬ್ಬುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ಗುಂಡಿಗೆಯ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡುವುದು ಹಾಗು ಸುತ್ಪರೆ ಹರಿಕದ (pericardial fluid) ನೆರವಿನಿಂದ ಎದೆಗುಂಡಿಗೆ ಹಾಗು ಸುತ್ಪರೆಗಳ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗುವ ತಿಕ್ಕಾಟವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.

(ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳ ಸೆಲೆಗಳು:1) cnx.org, 2) docstoc.com, 3) wikipedia 4) innerbody.com, 5) cnx.org/latest)

(ಈ ಬರಹವು ಹೊಸಬರಹದಲ್ಲಿದೆ)

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Bookmark the permalink.

247 Comments

  1. Pingback: viagra delivery

  2. Pingback: cialis 5mg

  3. Pingback: cheap cialis

  4. Pingback: printable cialis coupon

  5. Pingback: cialis india

  6. Pingback: Buy viagra australia

  7. Pingback: Cost viagra

  8. Pingback: cialis canada

  9. Pingback: generic cialis 2019

  10. Pingback: generic cialis 2019

  11. Pingback: viagra cialis

  12. Pingback: cheap viagra

  13. Pingback: online pharmacy viagra

  14. Pingback: viagra 100mg

  15. Pingback: non prescription ed pills

  16. Pingback: best non prescription ed pills

  17. Pingback: pills erectile dysfunction

  18. Pingback: pharmacy online

  19. Pingback: rx pharmacy

  20. Pingback: Viagra or cialis

  21. Pingback: vardenafil 10 mg

  22. Pingback: buy levitra online

  23. Pingback: legitimate online slots for money

  24. Pingback: viagra for sale

  25. Pingback: online casinos

  26. Pingback: online casino games real money

  27. Pingback: cash loan

  28. Pingback: payday loans online

  29. Pingback: generic cialis

  30. Pingback: cialis buy

  31. Pingback: jackpot party casino

  32. Pingback: best place to buy viagra online

  33. Pingback: cialis

  34. Pingback: essay writing service forum

  35. Pingback: buy essays and research papers

  36. Pingback: https://customessaywriterbyz.com/

  37. Pingback: scholarship essay help

  38. Pingback: help writing thesis statement

  39. Pingback: who can write my paper for me

  40. Pingback: write thesis

  41. Pingback: cialis generic

  42. Pingback: does viagra make you bigger

  43. Pingback: how long does it take viagra to work

  44. Pingback: online canadian discount pharmacy

  45. Pingback: cheap viagra online canadian pharmacy

  46. Pingback: navarro pharmacy

  47. Pingback: best canadian online pharmacies

  48. Pingback: viagra

  49. Pingback: buying cialis online in australia

  50. Pingback: viagra in canada prescription required

  51. Pingback: 141generic2Exare

  52. Pingback: kbmwsfwh

  53. Pingback: what viagra does to women

  54. Pingback: wat kost sildenafil sandoz 100 mg

  55. Pingback: what is the exact ingredient of ivermectin for luce treatment?

  56. Pingback: comprar cialis 10 mg

  57. Pingback: amoxicillin 500 mg no prescription

  58. Pingback: drug lasix 40 mg

  59. Pingback: how to buy azithromycin online usa

  60. Pingback: generic stromectol

  61. Pingback: ventolin price

  62. Pingback: doxycycline for rosacea

  63. Pingback: prednisone or prednisolone

  64. Pingback: clomid and femara

  65. Pingback: priligy manufacturer

  66. Pingback: diflucan half life

  67. Pingback: starting synthroid

  68. Pingback: thesis editing service

  69. Pingback: phd dissertation writing services

  70. Pingback: is propecia safe

  71. Pingback: buy 20mg cialis

  72. Pingback: cialis vs viagra canadian pharmacy

  73. Pingback: neurontin and constipation

  74. Pingback: alcohol and metformin

  75. Pingback: paxil street value

  76. Pingback: plaquenil monitoring guidelines

  77. Pingback: pharmacy near me

  78. Pingback: viagra ordering tablet low cost

  79. Pingback: cialis store australia

  80. Pingback: buy female viagra online uk

  81. Pingback: levitra reliable sause to buy

  82. Pingback: generic viagra online us pharmacy

  83. Pingback: viagra 25mg review

  84. Pingback: best price tadalafil

  85. Pingback: does amoxicillin expire

  86. Pingback: can you take ibuprofen with amoxicillin

  87. Pingback: azithromycin 5 day dose pack

  88. Pingback: celebrex 2017 coupon

  89. Pingback: celecoxib medicine

  90. Pingback: how much cephalexin for dogs

  91. Pingback: cephalexin

  92. Pingback: duloxetine brand name

  93. Pingback: diet pills and duloxetine

  94. Pingback: comprar cialis online mexico

  95. Pingback: sildenafil cost uk

  96. Pingback: order viagra fast delivery

  97. Pingback: viagra 25 mg comprar

  98. Pingback: low cost viagra tablets buying

  99. Pingback: viagra jokes australia

  100. Pingback: best site to buy generic cialis

  101. Pingback: cialis experience forum australia

  102. Pingback: viagra mistake pornhub

  103. Pingback: natalie mars viagra

  104. Pingback: where to buy real cialis online

  105. Pingback: 40 mg sildenafil

  106. Pingback: cialis free trial singapore

  107. Pingback: cialis and alcohol consumption

  108. Pingback: roman cialis cost australia

  109. Pingback: cialis daily reddit

  110. Pingback: discount cialis for sale

  111. Pingback: demethyl tadalafil patent

  112. Pingback: buy cialis price

  113. Pingback: generic sildenafil in us

  114. Pingback: cheap levitra australia

  115. Pingback: viagra 50 mg online purchase

  116. Pingback: achat de cialis generic

  117. Pingback: achat viagra canada

  118. Pingback: female cialis wiki

  119. Pingback: cheap viagra prices south africa

  120. Pingback: buy viagra 200mg online

  121. Pingback: which is best viagra or cialis or levitra

  122. Pingback: Levitra with Dapoxetine

  123. Pingback: Glucotrol

  124. Pingback: drugstore1st cialis

  125. Pingback: cialis with dapoxetine without prescription mastercard

  126. Pingback: counterfeit viagra ingredients

  127. Pingback: cialis 20mg 30

  128. Pingback: viagra pills

  129. Pingback: tadalafil 5mg

  130. Pingback: walgreens viagra substitute

  131. Pingback: generic cialis reviews

  132. Pingback: viagra logo

  133. Pingback: tadalafil uk paypal

  134. Pingback: sildenafil mexico

  135. Pingback: cytotmeds.com

  136. Pingback: prednisone 100 mg daily

  137. Pingback: hydroxychloroquine withdrawal symptoms

  138. Pingback: free europe dating site 2021

  139. Pingback: priligy price in usa

  140. Pingback: dapoxetine 30mg 1mg

  141. Pingback: buy inhalers for asthma online

  142. Pingback: hydroxychloroquine in lupus

  143. Pingback: hydroxychloroquine for heartworm prevention

  144. Pingback: side effect of hydroxychloroquine

  145. Pingback: how to buy hydroxychloroquine

  146. Pingback: how can i get viagra

  147. Pingback: cialis tablet

  148. Pingback: when is generic viagra available

  149. Pingback: maximum dosage for ivermectil head lice

  150. Pingback: what are side effects of dapoxetine

  151. Pingback: ivermectin 300 mg

  152. Pingback: amlodipine besylate 5mg

  153. Pingback: atorvastatin vs.lovastatin

  154. Pingback: fluoxetine long term side effects

  155. Pingback: street value of seroquel 50 mg

  156. Pingback: lexapro dosage for anxiety

  157. Pingback: cymbalta memory loss

  158. Pingback: cheapest generic viagra

  159. Pingback: buying generic viagra online

  160. Pingback: viagrahati.com

  161. Pingback: generic viagra online

  162. Pingback: buy stromectol online canada

  163. Pingback: canadian viagra

  164. Pingback: cialis on line

  165. Pingback: buy cialis online

  166. Pingback: ivermecta antiparasitic

  167. Pingback: how to buy cialis cheap

  168. Pingback: where can i buy cialis pills

  169. Pingback: where can i get cialis

  170. Pingback: cialis 20 mg online

  171. Pingback: cheap generic viagra

  172. Pingback: cheap quick viagra

  173. Pingback: generic viagra india

  174. Pingback: cheap viagra online

  175. Pingback: ivermectin online no prescription

  176. Pingback: buy generic viagra

  177. Pingback: viagra discount canada

  178. Pingback: clivermectayl stromectol

  179. Pingback: buy viagra online no script

  180. Pingback: amoxicillin teva 500 mg

  181. Pingback: otc cialis

  182. Pingback: generic viagra

  183. Pingback: propecia price australia

  184. Pingback: sildenafil online

  185. Pingback: cialis mg

  186. Pingback: prednisone 1.25 mg

  187. Pingback: viagra for sale online

  188. Pingback: cialis 25 mg tablet

  189. Pingback: ivermectin for humans ebay

  190. Pingback: sildenafil over the counter us

  191. Pingback: tadalafil cheap uk

  192. Pingback: viagra pills online for sale

  193. Pingback: buy stromectol over the counter

  194. Pingback: buy cialis pills

  195. Pingback: ivermectin american journal of therapeutics

  196. Pingback: zithramax mrsa

  197. Pingback: buy viagra canadian pharmacies

  198. Pingback: viagra over the counter u.s.

  199. Pingback: cialis genérico

  200. Pingback: cialis superactive

  201. Pingback: cialis sale montreal

  202. Pingback: is zithromax a prescription drug

  203. Pingback: cheap viagra online canada

  204. Pingback: can you buy viagra in us

  205. Pingback: sildenafil goodrx

  206. Pingback: sildenafil 50 mg

  207. Pingback: strong erection pills

  208. Pingback: can lisinopril cause low blood platelets

  209. Pingback: viagra sale

  210. Pingback: dapoxetine poxet 30

  211. Pingback: get azithromycin over counter

  212. Pingback: canadian pharmacy viagra

  213. Pingback: z pack over the counter

  214. Pingback: viagra sale cebu

  215. Pingback: viagra kopen

  216. Pingback: how to get viagra without doctor

  217. Pingback: order viagra no prescription

  218. Pingback: viagra boys

  219. Pingback: viagra for men

  220. Pingback: snorting viagra

  221. Pingback: buy amoxil 250mg usa

  222. Pingback: what does viagra do

  223. Pingback: lasix iv

  224. Pingback: buy lasix uk

  225. Pingback: medicine neurontin

  226. Pingback: gabapentin 20 mg

  227. Pingback: plaquenil indication

  228. Pingback: plaquenil tab 200mg

  229. Pingback: buy prednisone mexico

  230. Pingback: bestellen viagra

  231. Pingback: priligy uk cheap

  232. Pingback: modafinil buy reddit

  233. Pingback: buy ivermectin uk

  234. Pingback: ivermectin 0.1

  235. Pingback: combivent 20 100 mcg

  236. Pingback: zithromax price

  237. Pingback: zithromax

  238. Pingback: buy viagra

  239. Pingback: viagra use

  240. Pingback: viagra for women otc

  241. Pingback: prednisone 9 mg

  242. Pingback: buy priligy india

  243. Pingback: ventolin pharmacy uk

  244. Pingback: alternatives to viagra

  245. Pingback: chewable viagra

  246. Pingback: viagra alternatives

  247. Pingback: viagra alternative

Comments are closed

  • ಹಂಚಿ

    facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail