ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳು

ಮುಂಚಿನ ಬರಹವೊಂದರಲ್ಲಿ, ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲ ಘಟಕವಾದ ಅಣುವಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ ಈ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಅಣುವಿನ ಒಳರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ಹೇಗೆ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಈ ಹಿಂದಿನ ಬರಹದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಂತೆ, ಅಣುವಿನ ನಡುವಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ನಡುವಣದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಅಣುವಿನ ಕುರಿತ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಶುರುವಾದಾಗಿನ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ನಡುವಣದ ಸುತ್ತ ಬರೀ ದುಂಡನೆಯ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ ಅಂತಾ ಅಂದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೊಸ ಹೊಸ ಅರಕೆಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದುದರಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದೇನೆಂದರೆ,

ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ಸುತ್ತುವ ನೆಲೆಯನ್ನು 100% ರಷ್ಟು ನಿಕ್ಕಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಗಣಿತ ಸೂತ್ರಗಳ ತಳಹದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 90% ರಷ್ಟು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಇಂತಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು ಅಂತಾ ಹೇಳಬಹುದಷ್ಟೆ.

ಜರ್ಮನಿಯ ವಾರ್ನರ್ ಹಯ್ಸನ್‍ಬರ್ಗ್ (Werner Heisenberg) ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು 1927 ರಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದ, ಹಯ್ಸನ್‍ಬರ್ಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಲ್ಲದ ನಿಯಮ (Heisenberg uncertainty principle) ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.

ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ನಡುವಣದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತಲು ಬಳಸುವ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಆರ್ಬಿಟಲ್ಸ್ (Orbitals) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳು ಎನ್ನಬಹುದು. ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಗಳಿವೆ. ಆ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು,

orbitals‘s’ ಬಗೆಯ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳು ಗುಂಡನೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ‘p’ ಮತ್ತು ‘d’ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳು ಬಲೂನಿನ ರೂಪವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಅದೇ ‘f’ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುತ್ತಿ ಬಳಸಿದ ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಈ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳು, ಹಾದಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಶಕ್ತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳು ತೀರ್ಮಾನವಾಗುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಹೊಂದಿರುವ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ’1s’ ಸುತ್ತುಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿದರೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ’2s’ ಸುತ್ತುಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ 2p, 3s, 3p… ಮುಂತಾದ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.

ಇಲ್ಲಿ s,p,d,f ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಕಿಗಳಾದ 1, 2, 3, 4… ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ (ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯೆಡೆಗೆ)

ಅಣುವೊಂದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿವೆ ಅನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಣುವೊಂದರಲ್ಲಿ 10 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿದ್ದರೆ ಮೊದಲಿಗೆ ’1s’ ಬಗೆಯ ಸುತ್ತುಹಾದಿಯಲ್ಲಿ 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ’2s’ ಸುತ್ತುಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆರಡು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನುಳಿದ 6 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು 2px ಸುತ್ತುಹಾದಿಯಲ್ಲಿ, 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು 2py ಸುತ್ತುಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು 2pz ಸುತ್ತುಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

10 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಈ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,

1s2 2s2 2p6

(ಇಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಶಕ್ತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು 2 ನೇ ಶಕ್ತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 2+6= 8 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು)

ನೆನಪಿರಲಿ: ಒಂದು ಸುತ್ತುಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಷ್ಟೇ ಇರಬಹುದು. ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.

ಚಿಪ್ಪುಗಳು (Shells):

ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ಸುತ್ತುವಿಕೆಯನ್ನು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತುಹಾದಿಗಳಲ್ಲದೇ, ಚಿಪ್ಪುಗಳು (shells) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಬಗೆಯಲ್ಲೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವುಗಳು ಇಂತಿಷ್ಟು ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಣುವೊಂದರ ವಿದ್ಯುತ್ ಗುಣವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ’n’ ನಿಂದ ಸೂಚಿಸಿದರೆ, 2*(n)2 ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ,
ಚಿಪ್ಪು 1 –> 2*(1)2 = 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಚಿಪ್ಪು 2 –> 2*(2)2 = 8 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಚಿಪ್ಪು 3 –> 2*(3)2 = 18 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಅಣುವೊಂದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿವೆ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಚಿಪ್ಪುಗಳಿವೆ (shells) ಇವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬಹುದು.
ಉದಾ: 10 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿದ್ದರೆ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸಿದಂತೆ, 2 (ಚಿಪ್ಪು1) + 8 (ಚಿಪ್ಪು2) ಒಟ್ಟು 2 ಚಿಪ್ಪುಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಅಣುವಿನ ಗುಣ:
ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಚಿಪ್ಪಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 2*(n)2 ರಿಂದ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು. ಅಣುವೊಂದರಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಪೊಂದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ಅಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಅಣುವೊಂದರಲ್ಲಿ 12 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿವೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಅದರಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ.
ಚಿಪ್ಪು 1 –> 2*(1)2 = 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಚಿಪ್ಪು 2 –> 2*(2)2 = 8 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಚಿಪ್ಪು 3 –> 2*(3)2 = 18 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಉಳಿದವು 2 ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಷ್ಟೇ (12-2-8=2) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಚಿಪ್ಪು3 ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ (18) ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ (2) ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಅಣು ಬೇರೊಂದು ಅಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಡನಾಡಬಲ್ಲದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

(ಮುಂದಿನ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಅಣುಗಳ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ)

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Bookmark the permalink.

206 Comments

  1. Pingback: madden 18 coins

  2. Pingback: buy Cheap NHL 18 Coins

  3. Pingback: poe currency buy

  4. Pingback: Cheap NHL 18 Coins

  5. Pingback: Sales viagra

  6. Pingback: cialis for sale

  7. Pingback: generic cialis india

  8. Pingback: cialis 20 mg price

  9. Pingback: Lowest price for viagra

  10. Pingback: US viagra sales

  11. Pingback: order viagra online

  12. Pingback: albuterol inhaler

  13. Pingback: cheap cialis online pharmacy

  14. Pingback: buy ciprofloxacin

  15. Pingback: viagra without a doctor prescription

  16. Pingback: buy naltrexone

  17. Pingback: viagra cialis

  18. Pingback: cialis generic best price

  19. Pingback: generic for cialis

  20. Pingback: lumigan 0.01% eye drops price

  21. Pingback: buy tylenol

  22. Pingback: cialis cost

  23. Pingback: viagra substitute

  24. Pingback: chloroquin

  25. Pingback: viagra generic

  26. Pingback: cheap viagra

  27. Pingback: viagra generic

  28. Pingback: pills for erection

  29. Pingback: best erection pills

  30. Pingback: ed medications

  31. Pingback: hydroxychloroquine covid

  32. Pingback: walmart pharmacy

  33. Pingback: cialis visa

  34. Pingback: levitra pills

  35. Pingback: levitra for sale

  36. Pingback: where to buy cialis

  37. Pingback: best casino online

  38. Pingback: pala casino online

  39. Pingback: buy viagra online cheap

  40. Pingback: when will lumigan become generic

  41. Pingback: how long does cialis last

  42. Pingback: cash advance online

  43. Pingback: instant loans

  44. Pingback: viagra 100mg 100 tabs $100

  45. Pingback: viagra mail order us

  46. Pingback: cheap viagra online

  47. Pingback: buy chloroquine phosphate

  48. Pingback: free casino games

  49. Pingback: brand viagra

  50. Pingback: cheapest viagra

  51. Pingback: buy viagra cheap

  52. Pingback: cheap viagra online

  53. Pingback: buy cialis online

  54. Pingback: viagra price

  55. Pingback: buy viagra uk

  56. Pingback: buy viagra on line

  57. Pingback: ed meds online without doctor prescription

  58. Pingback: propecia generic

  59. Pingback: viagra

  60. Pingback: can you buy viagra in ireland

  61. Pingback: cialis buy online

  62. Pingback: http://droga5.net

  63. Pingback: generic sildenafil

  64. Pingback: viagra without a doctor prescription

  65. Pingback: buy viagra online

  66. Pingback: buy sildenafil online

  67. Pingback: is there a generic cialis

  68. Pingback: viagra cheap

  69. Pingback: cialis prices

  70. Pingback: generic cialis

  71. Pingback: viagra generic

  72. Pingback: viagra pills

  73. Pingback: generic viagra

  74. Pingback: viagra 100mg

  75. Pingback: canadian pharmacy vikky

  76. Pingback: viagra pills

  77. Pingback: online pharmacy

  78. Pingback: viagra dosage

  79. Pingback: sildenafil

  80. Pingback: viagra achat en france

  81. Pingback: viagra without doctor prescription

  82. Pingback: how long does viagra 100 mg last

  83. Pingback: cialis for sale

  84. Pingback: where to buy cialis in bangkok

  85. Pingback: meds without a doctor prescription

  86. Pingback: how to order viagra online

  87. Pingback: viagra without a doctor prescription

  88. Pingback: cialis risks

  89. Pingback: sildenafil citrate

  90. Pingback: cialis drug interactions

  91. Pingback: brand viagra offers

  92. Pingback: order cialis generic

  93. Pingback: generic viagra trusted pharmacy

  94. Pingback: viagra without a doctor prescription

  95. Pingback: canadian drug prices

  96. Pingback: buy viagra generic

  97. Pingback: cialis price

  98. Pingback: ED Pills

  99. Pingback: how were guys steal viagra and dump in in well

  100. Pingback: buy cialis

  101. Pingback: how much does viagra cost in the uk

  102. Pingback: ed cures

  103. Pingback: erectile dysfunction pills review

  104. Pingback: ed pills online pharmacy

  105. Pingback: get a viagra prescription online

  106. Pingback: how to get amoxicillin over the counter

  107. Pingback: viagra gel online

  108. Pingback: payday loans no credit check instant approval

  109. Pingback: buy viagra from china

  110. Pingback: cialis 20mg price

  111. Pingback: buy generic drugs online from india

  112. Pingback: help with essays assignments

  113. Pingback: cialis online

  114. Pingback: dissertationhelpvfh.com

  115. Pingback: i don't want to write my paper

  116. Pingback: https://thesiswritinghelpsjj.com/

  117. Pingback: https://customessaywriterbyz.com/

  118. Pingback: viagra atlanta

  119. Pingback: essay help

  120. Pingback: essay customer service

  121. Pingback: buy research paper

  122. Pingback: thesis assistance

  123. Pingback: viagra

  124. Pingback: viagra pill viagra

  125. Pingback: ed vacuum pump

  126. Pingback: generic Doxycyline

  127. Pingback: cheap drugs

  128. Pingback: cialis price

  129. Pingback: buy cialis online

  130. Pingback: viagra prices

  131. Pingback: how does viagra work

  132. Pingback: international viagra online

  133. Pingback: womens viagra

  134. Pingback: is viagra over the counter

  135. Pingback: canadian online pharmacies

  136. Pingback: buy zithromax 500mg online

  137. Pingback: viagra generic for sale

  138. Pingback: cheap generic viagra

  139. Pingback: best ed drugs

  140. Pingback: red viagra

  141. Pingback: prescription drugs without prior prescription

  142. Pingback: drugs from canada

  143. Pingback: buy Plaquenil

  144. Pingback: fda approved canadian online pharmacies

  145. Pingback: canadian pharmacies top best

  146. Pingback: canada online pharmacy

  147. Pingback: viagra

  148. Pingback: viagra prices

  149. Pingback: online viagra

  150. Pingback: vancomycin antibiotic

  151. Pingback: order viagra online cheap

  152. Pingback: buy periactin online uk

  153. Pingback: benadryl 1462

  154. Pingback: how much will generic viagra cost

  155. Pingback: buy viagra

  156. Pingback: daily cialis generic

  157. Pingback: where can you buy zithromax

  158. Pingback: viagra for girls

  159. Pingback: amoxicillin from canada

  160. Pingback: canadian drugs pharmacy

  161. Pingback: buy viagra generic

  162. Pingback: cialis 80mg

  163. Pingback: buy cialis online overnight shipping

  164. Pingback: generic cialis tadalafil

  165. Pingback: buy cialis

  166. Pingback: generic viagra for ed

  167. Pingback: female viagra porn

  168. Pingback: best price on generic cialis

  169. Pingback: viagra is used to treat erectile dysfunction. it works by helping to increase blood flow into the penis during sexual st..

  170. Pingback: cheap sildenafil tablets

  171. Pingback: cialis nova scotia

  172. Pingback: buy cheap viagra

  173. Pingback: can anybody buy viagra over the counter without a prescription

  174. Pingback: 141genericExare

  175. Pingback: generic tadalafil 20mg

  176. Pingback: zkphfcfp

  177. Pingback: erectile dysfunction drugs

  178. Pingback: dfhwmeot

  179. Pingback: medication for ed dysfunction

  180. Pingback: top erection pills

  181. Pingback: generic ed pills

  182. Pingback: how to get a viagra prescription australia

  183. Pingback: when is the best time to take cialis

  184. Pingback: how much is viagra

  185. Pingback: wat kost cialis 20 mg bij de apotheek

  186. Pingback: wat zijn de beste viagra pillen

  187. Pingback: how many doses of ivermectin do you need to cure scabies

  188. Pingback: how long after taking azithromycin for chlamydia

  189. Pingback: lasix

  190. Pingback: order cefixime

  191. Pingback: order tetracycline online

  192. Pingback: cefadroxil for sale

  193. Pingback: buy zithromax

  194. Pingback: predam original cialis

  195. Pingback: cialis precio oficial espaГ±a

  196. Pingback: cialis prescription

  197. Pingback: how much does generic viagra cost

  198. Pingback: generic cialis tadalafil

  199. Pingback: current cost of cialis 5mg cvs

  200. Pingback: donde se puede comprar viagra

  201. Pingback: viagra jamaica

  202. Pingback: research paper writing service

  203. Pingback: research paper writing help

  204. Pingback: write my essay cheap

  205. Pingback: can someone help me with my essay

  206. Pingback: essay on issue business ethics theories

Comments are closed

  • ಹಂಚಿ

    facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail