ಜೀನ್ ಮತ್ತು ಜೀನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್

dna640

ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡೆಲ್ ಬಟಾಣಿ ಗಿಡದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದೆ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನುವ ಅರಿವಿನ ಕವಲು ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎತ್ತರ, ಬಣ್ಣ ರೋಗತಡೆಯುವ ಗುಣ ಜಾಣತನದ ಮಟ್ಟ ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಹಲವು ಗುಣಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವುದು ಜೀನ್ಸ್ . ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೀನ್ ಮಾರ್ಪಾಟು ಮಾಡುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಇದನ್ನು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಜೀನ್ ಮಾರ್ಪಾಟು ಎಂದಕೂಡಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಗಾಬರಿ ಅಚ್ಚರಿ ಎಲ್ಲವೂ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಆಗುವುದು ಅತೀ ಸಹಜ. ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವಂತೆ ಡಿಎನ್ಎಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆದ ಕಾರಣ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಸ್ಪೈಡರ್-ಮ್ಯಾನ್ ಆಗಿ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯನಾ ? ಹೌದು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪೇನು ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ದಿನನಿತ್ಯವೂ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆ ಆದರೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಒಮ್ಮೆಲೆಗೆ ಸ್ಪೈಡರ್ ಮ್ಯಾನನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿಲ್ಲ ! ಬದಲಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಲಿದ್ದು ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಸ್ಪೈಡರ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆಗಲು ಬಹುದು!

ಹಾಗಾದರೆ ಜೀವಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಂಶ ಯಾವುದು? ಮಾನವಕುಲದ ಒಳಿತಿನೆಡೆ ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ, ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಾಗು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಜೆನೆಟಿಕ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಏನು ? ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪರಿಚಯ.

gene

ಜೀವಿಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅದರ ಅನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ (nucleic acid) ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಸ್ತುವು DNA ಅಥವಾ RNA ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿ, ಸಸ್ಯ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ, ವೈರಸ್ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಜೀವಕೋಶಗಳು DNA ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಿಎನ್ಎ ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ‘ಜೀನೋಮ್’ ಎಂಬ ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಎನ್ಎ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಜಿನೊಮ್ ಜೀನ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಜೀನ್ ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಪ್ರೋಟೀನ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಡಿಎನ್ಎ ಸರಣಿಗಳು. ಜೀನೋಮಿನಲ್ಲಿ ಜೀನ್ ಗಳ ಜೊತೆ ಜೀನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಥವಾ ತಡೆಯುವ ಡಿಎನ್ಎ ಸರಣಿಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಡಿಎನ್ಎ ಯ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಜೀನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಈ ವಿಭಾಗವು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ದಾರಿಯು ಒಂದು ಸೋಜಿಗ! ಜೆನೆಟಿಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಈಗಿನ ಆಳ, ಹರಿವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ಹುಟ್ಟಿನ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 1953 ಜೇಮ್ಸ್ ವಾಟ್ಸನ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ರವರು ಡಿಎನ್ಎ ರಚನೆಯ ಡಬಲ್ ಹೆಲಿಕ್ಸ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಆಯಾಮವಾಯಿತು. 1958 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಲ ಡಿಎನ್ಎ ಟೆಸ್ಟ್ ಟ್ಯೂಬಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು (ಆರ್ಥರ್ ಕೊರ್ನ್ಬರ್ಗ್ ). ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೆರ್ನೆರ್ ಆರ್ಬರ್ ರವರು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು (Restriction enzymes) ಹಾಗು ಗೆಲ್ಲೆರ್ಟ್ಲೆ, ಲೆಹ್ಮಾನ್, ರಿಚರ್ಡಸನ್ ಮತ್ತು ಹರವಿಟ್ಜ್ ಲಾಬೊರೇಟರೀಸ್, ಲೈಗೇಸ್ ಕಿಣ್ವದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಡಿಎನ್ಎ ತುಂಡುಗಳ ಜೋಡಣೆಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಹರ್ ಗೋವಿಂದ ಖೋರಾನಾರವರು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಕ್ ಅಸಿಡ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ಸ್ ನಿಂದ (Adenine, Thymine, Guanidine and Cytosine) ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು, ಅದು ಜೀವಕೋಶದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳು ಕೋಶದ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇನ್ನು ಹತ್ತು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಬಂದು ಈಗ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗು ಅತೀ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಜೆನೆಟಿಕ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದು ಪ್ರೋಟೀನ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜೀವಿಯ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುತ್ತವೆ. ಜೀನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೊಸ ಜೀನ್‍ಗಳ ಜೋಡಣೆ, ಇರುವ ಜೀನ್‍ಗಳ ಬದಲಾವಣೆ, ಬೇಡದೆ ಇರುವ ಜೀನ್‍ಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು, ತಪ್ಪು ಪ್ರೋಟೀನ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಜೀನ್‍ಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನಗಳೆಂದರೆ ವೆಕ್ಟರ್ (ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುಕ), ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಕಿಣ್ವಗಳು, ಡಿಎನ್ಎ ಲೈ ಗೇಸ್ (ಜೋಡಕ ಕಿಣ್ವ ) ಮತ್ತು ಡಿಎನ್ಎ ಪಾಲಿಮರೇಸ್ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈದೆ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡುವ ಕಿಣ್ವ ). ಈ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆ ಇಂದ ಕ್ಲೋನಿನ್ ಸಾಧ್ಯ.

ಜೆನೆಟಿಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಉಪಯೋಗಗಳು ಬಹಳ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸುಲಭ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ತಯಾರಿಸುವಿಕೆ, ಇನ್ಸುಲಿನ್ ತಯಾರಿಸುವಿಕೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸರಿನಂತಹ ಮಾರಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಪರ್ (CRISPR) ಎಂಬ ಜೆನೆಟಿಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೀಟ ತಡೆ, ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಕೊಡುವ ತಳಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಕೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಿಟಿ ಹತ್ತಿ, ಬಿಟಿ ಬದನೆಕಾಯಿ, ಬಿಟಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ. ಹಾಗೆನೇ ಕಸ ಹಾಗು ಕೊಳಚೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನೆಡೆದಿದ್ದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕೊಳೆಸುವಿಕೆ, ಇಂಧನ ತಯಾರಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಕಂಡುಬರುವ ಹಾಗೆ ಇದರಲ್ಲೂ ಪರ ಮತ್ತು ವಿರೋಧದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಬಿರುಸಾಗಿವೆ. ಜೆನೆಟಿಕ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯದೆ ಮುನ್ನಡೆದರೆ ದುಶ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೆಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆಇದರದುರ್ಬಳಕೆಯಿಂದಜೈವಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆಯಬಹುದು.

ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಹನೀಯರು ಹೇಳಿರುವ ಹಾಗೆ, ಇದೊಂದು ವಿಸ್ಮಯ ಜಗತ್ತು, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ದಿನ ನಿತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಲಿವೆ ಅದನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಒಳಿತು…

ಪ್ರಕೃತಿಯೊಳಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಇಳಿದಷ್ಟು ಎಲ್ಲವನ್ನೂಇನ್ನಷ್ಟುಚೆನ್ನಾಗಿಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು

– ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್ಸ್ಟೀನ್

ವಿಜ್ಞಾನ ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ; ನಾವು ಅದನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಬಾರದು.

– ಎ. ಪಿ. ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ

 

(ಚಿತ್ರಸೆಲೆಗಳು: the anatomy of evolution, Northwestern Now – Northwestern University)

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Bookmark the permalink.

330 Comments

  1. Pingback: viagra no rx

  2. Pingback: canadian cialis

  3. Pingback: discount cialis

  4. Pingback: cheap cialis

  5. Pingback: cialis otc

  6. Pingback: Pharmacy viagra

  7. Pingback: Fda approved viagra

  8. Pingback: generic ventolin

  9. Pingback: ciprofloxacin price without insurance

  10. Pingback: generic viagra overnight shipping

  11. Pingback: cialis over the counter at walmart

  12. Pingback: buy naltrexone

  13. Pingback: cialis price

  14. Pingback: viagra cialis

  15. Pingback: viagra generic

  16. Pingback: generic for cialis

  17. Pingback: buy tylenol

  18. Pingback: free viagra without prescription

  19. Pingback: online pharmacy viagra

  20. Pingback: viagra 50mg

  21. Pingback: viagra 50mg

  22. Pingback: top ed pills

  23. Pingback: erectile dysfunction medication

  24. Pingback: chloroquine 150 mg

  25. Pingback: cvs pharmacy

  26. Pingback: pharmacy online

  27. Pingback: Get cialis

  28. Pingback: online levitra

  29. Pingback: virgin casino online nj login

  30. Pingback: pfizer viagra canada

  31. Pingback: bimatoprost careprost generic

  32. Pingback: cialis.com

  33. Pingback: viagra pills

  34. Pingback: us discount viagra overnight delivery

  35. Pingback: cialis generic

  36. Pingback: order viagra online

  37. Pingback: buy hydroxychloroquine online

  38. Pingback: online slots real money

  39. Pingback: viagra sildenafil

  40. Pingback: buy viagra online

  41. Pingback: cialis dosing

  42. Pingback: viagra

  43. Pingback: when will generic cialis be available

  44. Pingback: buy sildenafil

  45. Pingback: otc cialis

  46. Pingback: viagra online

  47. Pingback: buy generic cialis

  48. Pingback: generic viagra

  49. Pingback: buy viagra generic

  50. Pingback: canadian drugs pharmacy

  51. Pingback: buy viagra online

  52. Pingback: online pharmacy

  53. Pingback: viagra buy

  54. Pingback: sildenafil 50 mg sans ordonnance

  55. Pingback: generic brand viagra

  56. Pingback: cialis upset stomach

  57. Pingback: cialis for sale

  58. Pingback: viagra aus amerika bestellen

  59. Pingback: tadalafil generic vs cialis

  60. Pingback: buy viagra

  61. Pingback: buy cialis from uk

  62. Pingback: liquid viagra uk

  63. Pingback: cialis online

  64. Pingback: buy cheap viagra

  65. Pingback: dysfunction erectile

  66. Pingback: buy viagra online

  67. Pingback: generic cialis

  68. Pingback: where to buy real viagra online

  69. Pingback: buy tadalafil

  70. Pingback: generic viagra online reviews

  71. Pingback: amoxicillin cost australia

  72. Pingback: personal loans for bad credit

  73. Pingback: is generic viagra effective

  74. Pingback: generic viagra free shipping

  75. Pingback: cialis tablets for sale

  76. Pingback: generic cialis

  77. Pingback: https://dissertationhelpvfh.com/

  78. Pingback: to buy viagra in calgary

  79. Pingback: essaywritingservicesjy.com

  80. Pingback: write my research paper cheap

  81. Pingback: customessaywriterbyz.com

  82. Pingback: help writing my college essay

  83. Pingback: buy viagra

  84. Pingback: what is thesis writing

  85. Pingback: how to write my paper

  86. Pingback: thesis advice

  87. Pingback: generic viagra

  88. Pingback: canadian drug stores

  89. Pingback: Prednisone sale

  90. Pingback: the canadian drugstore

  91. Pingback: cialis for sale

  92. Pingback: generic cialis online

  93. Pingback: how much does viagra cost

  94. Pingback: canadian online pharmacies

  95. Pingback: buy zithromax online cheap

  96. Pingback: generic viagra canada

  97. Pingback: cheap generic viagra

  98. Pingback: blue pill viagra

  99. Pingback: ed meds rx

  100. Pingback: generic Aciclovir

  101. Pingback: Biltricide

  102. Pingback: approved canadian online pharmacies

  103. Pingback: approved canadian online pharmacies

  104. Pingback: is viagra over the counter

  105. Pingback: viagra

  106. Pingback: generic viagra online

  107. Pingback: cheap viagra

  108. Pingback: Anonymous

  109. Pingback: zithromax capsules

  110. Pingback: purchase zithromax online

  111. Pingback: zyrtec 150 mg

  112. Pingback: periactin 8mg

  113. Pingback: canadian pharmacy viagra

  114. Pingback: viagra online canada

  115. Pingback: where can you buy cialis online without a prescription

  116. Pingback: buy zithromax no prescription

  117. Pingback: viagra side effects

  118. Pingback: buy amoxil

  119. Pingback: buy prescription drugs without doctor

  120. Pingback: sildenafil

  121. Pingback: cialis samples free

  122. Pingback: cialis no persription

  123. Pingback: generic cialis tadalafil

  124. Pingback: generic cialis

  125. Pingback: where to buy viagra in los angeles

  126. Pingback: cheap genieric cialis

  127. Pingback: buy cheap prescription viagra online

  128. Pingback: purchase sildenafil 20 mg

  129. Pingback: can you buy viagra over the counter in ontario

  130. Pingback: buy viagra online

  131. Pingback: cialis risks

  132. Pingback: buy cheap tadalafil

  133. Pingback: 141generic2Exare

  134. Pingback: orzydssa

  135. Pingback: how to cure ed

  136. Pingback: zhyjoqfc

  137. Pingback: best erection pills

  138. Pingback: how to get viagra with prescription

  139. Pingback: how much viagra is too much

  140. Pingback: hoe lang blijft sildenafil in je bloed

  141. Pingback: viagra hoe werkt dat

  142. Pingback: what is ivermectin cream

  143. Pingback: order viagra online

  144. Pingback: how long after taking azithromycin can i drink alcohol

  145. Pingback: furosemida 40 mg

  146. Pingback: shelf life of viagra

  147. Pingback: buy floxin

  148. Pingback: order chloromycetin

  149. Pingback: augmentin online

  150. Pingback: viagra o cialis o levitra

  151. Pingback: price of cialis

  152. Pingback: buy viagra

  153. Pingback: take cialis with or without food

  154. Pingback: cialis 30 day trial voucher

  155. Pingback: viagra 50 mg

  156. Pingback: generic viagra pharmacy

  157. Pingback: the best essay writing service

  158. Pingback: how to write research paper introduction

  159. Pingback: help me write my essay

  160. Pingback: custom essay writing help

  161. Pingback: essay writing on business ethics

  162. Pingback: prescription drugs without a doctor

  163. Pingback: amoxicillin 500mg tablets price in india

  164. Pingback: furosemide tab 40mg

  165. Pingback: azithromycin 500mg tablets online

  166. Pingback: ivermectin usa

  167. Pingback: buy viagra online usa

  168. Pingback: ventolin online

  169. Pingback: cheap viagra online

  170. Pingback: how much is viagra

  171. Pingback: buy cheap zithromax online

  172. Pingback: viagra without a doctor prescription usa

  173. Pingback: doxycycline pills

  174. Pingback: prednisolone phosphate

  175. Pingback: fertility clomid

  176. Pingback: dapoxetine approved

  177. Pingback: define diflucan

  178. Pingback: synthroid drug

  179. Pingback: buy essay paper

  180. Pingback: cheap ed pills

  181. Pingback: what are the best essay writing services

  182. Pingback: zithromax 500 mg lowest price pharmacy online

  183. Pingback: business thesis topics

  184. Pingback: neurontin without prescription

  185. Pingback: writing custom essays

  186. Pingback: zithromax 250 mg tablet price

  187. Pingback: propecia doctor locator

  188. Pingback: college essay writer

  189. Pingback: cheap viagra and cialis in australia

  190. Pingback: usa pharmacy india

  191. Pingback: neurontin narcotic

  192. Pingback: order prescription drugs from india

  193. Pingback: metformin hair loss

  194. Pingback: paxil vs.lexapro

  195. Pingback: plaquenil trump

  196. Pingback: viagra pills

  197. Pingback: viagra without a doctor prescription canada

  198. Pingback: clomid order online

  199. Pingback: amoxicillin 500mg no prescription

  200. Pingback: can you order metformin online

  201. Pingback: propecia 1mg

  202. Pingback: propecia online

  203. Pingback: cialis original for sale

  204. Pingback: generic ed pills

  205. Pingback: best erection pills

  206. Pingback: order lasic no prescription

  207. Pingback: pharmacy store

  208. Pingback: how to buy cialis online from canada

  209. Pingback: pharmaceutical online ordering

  210. Pingback: buy cialis drug

  211. Pingback: cialis over the counter in spain

  212. Pingback: buy cialis online cheap

  213. Pingback: cialis 20 mg cost

  214. Pingback: tadalafil portugal

  215. Pingback: buy cheap uk

  216. Pingback: viagra 100mg

  217. Pingback: how long does a viagra last in your system

  218. Pingback: Set Up Tinder Without Facebook

  219. Pingback: cash advance online san jose

  220. Pingback: marley generics viagra reviews

  221. Pingback: price of lisinopril 5mg

  222. Pingback: otc lisinopril

  223. Pingback: where to buy cialis online forum

  224. Pingback: viagra versus cialis

  225. Pingback: buy real cialis on line us with american express florida

  226. Pingback: п»їhow much does cialis cost with insurance

  227. Pingback: 365 drug cialis

  228. Pingback: store hours for walgreens pharmacy

  229. Pingback: walgreens store hours pharmacy

  230. Pingback: buy cialis now

  231. Pingback: cialis 20mg usa

  232. Pingback: fastest delivery of generic cialis

  233. Pingback: buy cialis online europe

  234. Pingback: much does cialis cost without insurance

  235. Pingback: male ed

  236. Pingback: 1000 mg valtrex daily

  237. Pingback: new ed pills

  238. Pingback: ed men

  239. Pingback: viagra over the counter walmart

  240. Pingback: order doxycycline 100mg without prescription

  241. Pingback: viagra without a doctor prescription

  242. Pingback: ed help

  243. Pingback: over the counter erectile dysfunction pills

  244. Pingback: buy online pharmacy

  245. Pingback: diabetes and ed

  246. Pingback: ivermectin humans

  247. Pingback: ivermectin 500ml

  248. Pingback: dapoxetine tablet

  249. Pingback: hydroxychloroquine 800 mg

  250. Pingback: ivermectin nz

  251. Pingback: ivermectin 80 mg

  252. Pingback: erectile dysfunction medicines

  253. Pingback: hydroxychloroquine sulfate 200 mg

  254. Pingback: ed drugs online from canada

  255. Pingback: how to obtain hydroxychloroquine

  256. Pingback: mexican viagra

  257. Pingback: price of viagra

  258. Pingback: cialis 20 mg cost

  259. Pingback: cialis without presciption in usa

  260. Pingback: hydroxychloroquine for sale over the counter

  261. Pingback: imidacloprid moxidectin generic

  262. Pingback: plaquenil brand name

  263. Pingback: discount cialis online

  264. Pingback: recent hydroxychloroquine study results

  265. Pingback: buyu viagra online

  266. Pingback: vipps canadian pharmacy online

  267. Pingback: viagra 200mg to buy

  268. Pingback: cialis free trial voucher

  269. Pingback: where to get zithromax

  270. Pingback: buy zithromax no prescription

  271. Pingback: recreditable canadian pharmacies

  272. Pingback: 15 rx pharmacy

  273. Pingback: is generic ivermectil any good

  274. Pingback: stromectol for humans

  275. Pingback: carprofen without vet prescription

  276. Pingback: prescription drugs

  277. Pingback: plaquenil for rheumatoid arthritis

  278. Pingback: order plaquenil

  279. Pingback: priligy for people

  280. Pingback: do have to have a prescription for cialis?

  281. Pingback: germany cialis professional

  282. Pingback: ivermect 375 uses

  283. Pingback: prednisone 15 mg daily

  284. Pingback: norvasc maximum dosage

  285. Pingback: ivermectin capsule 12mg

  286. Pingback: zoloft side effects weight

  287. Pingback: trazodone vs seroquel

  288. Pingback: natural alternative to lexapro

  289. Pingback: ed pills from canada

  290. Pingback: ed pills from canada

  291. Pingback: duloxetine alternatives chart 2017

  292. Pingback: ivermectin over the counter canada

  293. Pingback: hydrochlorothiazide dosages

  294. Pingback: ivermectin price uk

  295. Pingback: pet meds without vet prescription canada

  296. Pingback: ed trial pack

  297. Pingback: lexapro night sweats

  298. Pingback: prednisonel

  299. Pingback: can you buy ivermectin over counter

  300. Pingback: levitra discount

  301. Pingback: buy genuine pfizer viagra uk

  302. Pingback: 1

  303. Pingback: cialis discount generic

  304. Pingback: amoxilin without prescription uk

  305. Pingback: order propecia online cheap

  306. Pingback: stromectol 125mg

  307. Pingback: ivermectin 4 tablets price

  308. Pingback: how much is prednisone in canada

  309. Pingback: where to get doxycycline

  310. Pingback: cialis over the counter mexico

  311. Pingback: generic ivermectin pour on

  312. Pingback: generic doxycycline

  313. Pingback: cialis 20 mg cheap

  314. Pingback: stromectol drug

  315. Pingback: cialis 40

  316. Pingback: uninsured cost of cialis

  317. Pingback: que es mejor viagra o cialis

  318. Pingback: ivermectin toxicity treatment

  319. Pingback: generic ivermectin for dogs

  320. Pingback: zithramax powder for sale

  321. Pingback: brand viagra sale

  322. Pingback: viagra jokes

  323. Pingback: buy cialis shoppers drug mart

  324. Pingback: z pak cost without insurance

  325. Pingback: buy prescription drugs without doctor

  326. Pingback: buy viagra with paypal

  327. Pingback: is cialis generic

  328. Pingback: cheap online pharmacy

  329. Pingback: best ed pills over the counter

  330. Pingback: average cost for lisinopril

Comments are closed

  • ಹಂಚಿ

    facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail